"Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga atrof-muhit, hayvonot va oʻsimlik dunyosining muhofazasini kuchaytirishga, tabiiy resurslardan oqilona foydalanishni taʼminlashga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida"gi Qonun qabul qilindi. Mazkur Qonun bilan bir qator amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarga muhim qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi.
Asosiy yangiliklar
Yangi qonun quyidagi ustuvor yo‘nalishlarni qamrab oladi:
avtomatik monitoring stansiyalari ma’lumotlarini real vaqt rejimida yagona geoaxborot tizimiga kiritish;atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida jismoniy va yuridik shaxslar mas’uliyatini oshirish;
o‘rmon fondi yerlari va yashil hududlardan noqonuniy foydalanishga qarshi keskin choralar joriy etish.
Shuningdek, ko‘p kvartirali uylar atrofidagi yashil maydonlarni o‘zboshimchalik bilan betonlashtirish yoki ularga noqonuniy qurilmalar o‘rnatish ham javobgarlikka sabab bo‘ladi.
Jinoyat kodeksiga kiritilgan asosiy o‘zgarishlar
Quyida muhim moddalar bo‘yicha oldingi va yangi tartiblar solishtirib beriladi:
1. 196-modda – Atrof-muhitni ifloslantirish
| Holat | Oldin | Yangi |
|---|---|---|
| Jarima | 50–100 baravar (MOT) | 300–500 baravar (BHM) |
| Qo‘shimcha jazo | 5 yilgacha huquqdan mahrum qilish | saqlanib qolgan |
| Boshqa jazolar | axloq tuzatish yoki ozodlikdan mahrum qilish | majburiy jamoat ishlari + axloq tuzatish ishlari |
Muhim o‘zgarish: jarimalar keskin oshirildi va jamoat ishlari kabi alternativ jazolar kengaytirildi.
Og‘ir oqibat (odam o‘limi):
| Oldin | Yangi |
|---|---|
| 3–6 oy qamoq yoki 3–5 yil ozodlikdan mahrum qilish | 3–5 yil ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish |
2. 197-modda – Yer va yer osti boyliklaridan foydalanish qoidalarini buzish
| Holat | Oldin | Yangi |
|---|---|---|
| Jarima | 50–100 baravar | 200–300 baravar |
| Jazolar | 3 yilgacha | 3–5 yilgacha (kengaytirildi) |
3. Yangi 198¹-modda – O‘rmon fondi yerlariga oid qonunbuzarliklar
Yangi modda bilan quyidagi harakatlar uchun alohida javobgarlik belgilandi:
Qisqacha:
o‘rmon yerlarini noqonuniy berish yoki foydalanish;ushbu hududlarda noqonuniy qurilish qilish.
Jazolar (soddalashtirilgan):
| Qilmish | Jazo |
|---|---|
| Noqonuniy foydalanish | 300–400 BHM jarima yoki 3 yilgacha ozodlik |
| Noqonuniy qurilish | 400–500 BHM jarima yoki 5 yilgacha ozodlik |
| Og‘ir holatlar (guruh, takroran, katta zarar) | 5–7 yil ozodlikdan mahrum qilish |
Yengillik: agar zarar 3 baravar qoplab berilsa, ayrim hollarda qamoq jazosi qo‘llanilmaydi.
Qonunning ahamiyati
Mazkur qonun:
- ekologik holatni yaxshilash;
- atmosfera havosining tozaligini ta’minlash;
- hayvonlarga nisbatan shafqatsizlikning oldini olish;
- tabiiy resurslardan oqilona foydalanish tizimini mustahkamlash